Hedendaagse kunst in archeologisch museum

De combinatie archeologie en moderne kunst vreemd? Allerminst, zo blijkt uit het unieke samenwerkingsproject ‘Goden, Graven en Kunstenaars', waarin hedendaagse kunstenaars en klassieke oudheid elkaar ontmoeten. Namens SBK Amsterdam maken 55 kunstenaars de komende jaren even zoveel linoleumprenten met als inspiratiebron het archeologische Allard Pierson Museum (APM) in Amsterdam. In SBK Almere-Haven is van 6 tot 27 januari 2007 werk te zien van de eerste 16 kunstenaars. De Grafiekdrukkerij van Jan van der Pol, Carola Rombouts en Coos Dieters is verantwoordelijk voor de begeleiding van de kunstenaars en de druk van de lino's.

APM-conservator René van Beek kijkt niet op van de belangstelling van moderne kunstenaars voor de klassieke oudheid. "Op de jaarlijkse kunst- en antiekbeurs ‘pAn Amsterdam' zie je werk van hedendaagse kunstenaars naast 17de-eeuws meubilair, Delfts aardewerk en antiek glas. Het combineert zelfs bijzonder goed." Ook het Allard Pierson Museum zelf ondervindt de nimmer afnemende belangstelling van kunstenaars voor archeologische schatten. Van Beek: "Per maand kloppen er altijd wel een paar kunstenaars aan met de vraag of wij hun werk willen exposeren. Meestal zijn ze dan net terug uit Egypte, Griekenland of Italië, waar zij zich hebben laten inspireren door de antieke beschaving. Als archeologisch museum kunnen wij echter zelden of nooit op deze verzoeken ingaan. Door de joint venture tussen SBK Amsterdam, De Grafiekdrukkerij en het Allard Pierson Museum is het nu mogelijk om gezamenlijk iets concreets mèt en vóór hedendaagse kunstenaars te doen."

‘Eerbetoon'

Een van de belangrijke pijlers van het APM is de ‘Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum'. De vereniging stelt zich ten doel de belangstelling voor het museum te bevorderen en bij te dragen tot de bloei van het museum. Zo brengt zij geld bijeen voor het uitbreiden van de collecties. Conservator Van Beek: "Het APM valt onder de paraplu van de Universiteit van Amsterdam en heeft daarom geen eigen museumbudget. Daarmee zijn wij waarschijnlijk uniek in Nederland." Het project ‘Goden, Graven en Kunstenaars' is daarom mede bedoeld om het huidige aantal ‘Vrienden' aanzienlijk uit te breiden. De deelnemende kunstenaars geven straks ieder 19 nieuwe leden op. Dat levert uiteindelijk zo'n duizend nieuwkomers op, die allemaal een linogravure cadeau krijgen. SBK Amsterdam betaalt daarbij ook nog eens het eerste jaar van hun lidmaatschap.

De kunstenaars zijn volkomen vrij om te doen wat ze willen. Als ze maar op een of andere manier het APM in hun kunstwerk betrekken. Van Beek: "In principe mogen de kunstenaars overal komen." In een notendop karakteriseert hij het archeologische museum als volgt: de collectie van het APM is een studiecollectie ten behoeve van wetenschap en onderwijs. Er is een restauratieafdeling, een uitgebreide bibliotheek en er worden, vanuit de archeologische faculteit, opgravingen verricht in Griekenland en Italië. Naast deze wetenschappelijke kant heeft het museum echter ook een steeds groter wordende publieksfunctie en daarbij is het maken van tentoonstellingen onvermijdelijk.

Als hoogtepunt presenteert het Allard Pierson Museum onder de titel ‘Goden, Graven en Kunstenaars' tijdens het 55-jarig bestaan van SBK Amsterdam in 2010 alle 55 drukken tegelijkertijd. Bij deze slotmanifestatie zal een publiekseditie worden uitgegeven waarin alle 55 kunstwerken worden afgedrukt. De linoprenten zullen ook worden opgenomen in de collectie van SBK Amsterdam, die behalve deze slotpresentatie ook tussentijds diverse presentaties verzorgt.

Gipsenzolder

Een van de plekken populairste plekken onder de kunstenaars is de ‘Gipsenzolder'. Er staan daar maar liefst 278 gipsen afgietsels van originele antieke Romeinse en Griekse sculpturen. "Tijdens onze wekelijkse ‘open Gipsenzolder' is er altijd wel iemand die dit ‘antieke' erfgoed op of andere manier probeert vast te leggen", vertelt Van Beek die er direct het volgende saillante detail aan toevoegt: "meestal zijn dat academiekunstenaars. En juist uit hun handen heeft het APM in de jaren zestig 150 gipsen van de sloophamer kunnen redden." Hij zou het heel leuk vinden als straks ‘zo'n schitterend beschilderde Griekse scherf', ‘die ene karakteristieke Romeins kop', of ‘dat ontzettend mooie antieke Romeins glas' terugkomt in een lino voorstelling. Maar bovenal hoopt Van Beek dat er over vijfenhalf jaar een prachtige grafische collectie tot stand is gekomen die een goed beeld geeft van het Allard Pierson Museum, zoals het nu is.

Bron: Jubileum Magazine nummer 5 2005

Deelnemende kunstenaars: Rob Voerman - Anne Feddema - José den Hartog - Elizabeth de Vaal - Patricia Spoelder - Cecile van der Heiden - Jan de Bie - Vera de Groot - Michel Snoep - John van 't Slot - Ad Gerritsen - Tom Thijsse - Arianne Olthaar - Arie Berkulin - Frans Lampe - José-Luis Marín

SBK Almere Haven
Vestiging is in 2007 gesloten